Aktywizacja zawodowa Aktywizacja zawodowa

REHABILITACJA ZAWODOWA W WTZ - prawo
 
Warsztaty terapii zajęciowej działają od 1991 roku. Zaczęto je tworzyć na mocy Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Początkowo Ustawa lakonicznie stwierdzała, że "przeznacza się je dla osób niepełnosprawnych całkowicie niezdolnych do pracy zarobkowej, dla których terapia zajęciowa jest formą rehabilitacji społecznej". W nowelizacji z 1997 r.[1] rolę WTZ określono, jako tworzenie „możliwości rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia”. Tak więc na warsztaty nałożono nowe zadanie – rehabilitację zawodową. W art. 8 i 9 Ustawy wskazano cele i formy rehabilitacji społecznej i zawodowej, jednak w odniesieniu do WTZ-ów (zgodnie z art. 10a ust. 2) ich zakres nieco zawężono: warsztaty nie realizują na przykład części procesu rehabilitacji społecznej, polegającej na udzielaniu osobom z niepełnosprawnościami wsparcia finansowego na likwidację barier architektonicznych lub innych (to zadanie spoczywa na powiatowych centrach pomocy rodzinie - art. 35a Ustawy). Podobnie w rehabilitacji zawodowej, WTZ-y realizują zadania polegające na przygotowaniu osoby z niepełnosprawnością do zatrudnienia, rozwijają niezbędne do tego umiejętności, ale nie tworzą miejsc pracy. Nie oznacza to jednak, iż nie mogą starać się o zatrudnienie dla „swoich” uczestników.[2] Dobrą praktyką WTZ-ów jest poszukiwanie i zachęcanie pracodawców do zatrudniania osób z niepełnosprawnością, pomoc w nawiązaniu kontaktu… Jednak, jak pokazują doświadczenia wielu krajów, efektywne wprowadzanie osób ze szczególnymi trudnościami (np. niepełnosprawnością intelektualną) na otwarty rynek pracy, wymaga szczególnych form wsparcia, które wykraczają poza obecne ramy prawne i organizacyjne warsztatów (zatrudniony uczestnik traci miejsce w placówce – przyjmowana jest tam nowa osoba). Bez wsparcia (świadczonego wg modelu zatrudnienia wspomaganego przez trenera pracy) „typowy absolwent” warsztatów zazwyczaj szybko traci zatrudnienie, wraca do domu, zniechęca się... Co więcej, realia są takie, iż osoby z głębszą, wieloraką niepełnosprawnością zazwyczaj w ogóle nie mają szans na funkcjonowanie w zwykłym, otwartym środowisku – głównie ze względu na ciągle istniejące bariery różnego rodzaju. Powoduje to, iż jedyną ich szansą na aktywność zawodową są specjalne zakłady na chronionym rynku pracy, np. zakłady aktywności zawodowej (ZAZ). Zasady ich działania także określono w Ustawie o rehabilitacji. Zgodnie z założeniami, ZAZ-y miały być etapem przejściowym pomiędzy WTZ a otwartym rynkiem pracy, jednak ze względu na to, że utworzenie oraz utrzymanie ZAZ-u generuje koszty nieadekwatne do ilości i jakości generowanych miejsc pracy, w praktyce okazało się, że są formą prawną mało atrakcyjną dla samorządów.[3]


[1] Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 r., Nr 14, poz. 92, z późn. zm.)
[2] Na podstawie wyjaśnienia i analizy przepisów Ustawy o rehabilitacji z 1997 r. w: M. Misztal, Warsztaty Terapii Zajęciowej - prawo i praktyka, ALPHA pro 2005
[3] W woj. warmińsko-mazurskim utworzono sześć ZAZ-ów: w Olsztynie, Elblągu, Biskupcu, Giżycku, Kamionku Dolnym i Ostródzie; liczba ZAZ w Polsce wg stanu z VI 2014 r. wynosi 78. Liczba WTZ-ów w woj. warmińsko-mazurskim i w Polsce wynosi odpowiednio 35 i 667 – dane z XII 2011 r.)
 
REHABILITACJA ZAWODOWA W WTZ w Iławie – praktyka
 
Rehabilitacja zawodowa obejmuje część ogólnego procesu rehabilitacji, który polega na świadczeniu takich form/usług, jak: poradnictwo zawodowe, szkolenie zawodowe i zatrudnienie. Warsztaty Terapii Zajęciowej – jak wskazano wyżej – są zobowiązane do realizowania zadań na poziomie pierwszych dwóch etapów (Art. 10a ust. 2 Ustawy o rehabilitacji). Aby móc efektywniej wspierać osoby z niepełnosprawnością w procesie aktywizacji zawodowej, oprócz instruktorów terapii zajęciowej/zawodu, Warsztat Terapii Zajęciowej w Iławie zatrudnia także specjalistę ds. rehabilitacji zawodowej i trenera pracy.
 
PORADNICTWO ZAWODOWE obejmuje ocenę zdolności do pracy, ustalenie bądź rozwijanie doświadczenia zawodowego, określenie uzdolnień, zainteresowań, predyspozycji psychofizycznych oraz preferencji zawodowych uczestnika. Działania z tym związane realizowane są przez instruktorów poszczególnych pracowni, w ramach codziennych zajęć z uczestnikami (tj. bieżąca obserwacja i ocena pracy/możliwości uczestnika), oraz przez specjalistę ds. rehabilitacji zawodowej w formie indywidualnych i grupowych spotkań z uczestnikami (m.in. wykonywanie badań testowych dotyczących zainteresowań i preferencji zawodowych uczestników, prowadzenie rozmów nt. ich oczekiwań/obaw, wzmacnianie motywacji, planowanie dalszych kroków zwiększających szanse na podjęcie aktywności zawodowej). 
 
SZKOLENIE ZAWODOWE realizowane jest podczas zajęć w pracowniach terapii zajęciowej, w formie praktyk zawodowych wewnętrznych i zewnętrznych oraz w formie uczestnictwa w szkoleniach z zakresu aktywizacji zawodowej, organizowanych przez WTZ lub inne podmioty.
 
Szkolenie zawodowe w trakcie zajęć terapeutycznych obejmuje kształcenie u uczestników umiejętności i postaw niezbędnych do podjęcia i wykonywania pracy, np.: opanowanie umiejętności posługiwania się różnymi narzędziami/sprzętami, kształcenie poczucia odpowiedzialności, wytrwałości, dyscypliny pracy, punktualności, samodzielności, rozwijanie motywacji, satysfakcji z własnych dokonań, umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych, umiejętności porozumiewania się w miejscu pracy i in.
 
Od kilku już lat, szczególną wartość w procesie rozwijania kompetencji zawodowych uczestników warsztatu mają praktyki zawodowe, organizowane przez WTZ (tj. wewnętrzne – w strukturach  placówki; zewnętrzne - poza warsztatem, realizowane w oparciu o współpracę z lokalnymi przedsiębiorcami za pośrednictwem specjalisty ds. rehabilitacji zawodowej). Praktyki cieszą się dużym zainteresowaniem wśród uczestników - głównie z uwagi na wzmocnienie ich samooceny, odczuwanie swego rodzaju nobilitacji w oczach społeczności warsztatowej, ale też korzyści finansowe, jakie „wypracowują” sobie praktykanci (tj. otrzymują dodatkowe środki do treningu ekonomicznego, w zależności od ilości wypracowanych godzin praktyk). Praktyki zawodowe stanowią dla uczestników bezpieczną formę sprawdzania swoich możliwości w warunkach pracy (np. preferowanych czynności, wytrzymałości, dokładności, samodzielności w pracy itp.), przyczyniają się do przełamywania lęków, oporu przed zmianą środowiska społecznego, wpływają na wzrost zadowolenia z siebie i swojego życia (uczestnicy czują się potrzebni, wykonują potrzebne/ważne dla innych zadania). Tak więc podejmowane przez uczestników „ryzyko”, trud związany z ich własnym rozwojem zawodowym, przynosi wymierne korzyści i wzmacnia ich motywację do dalszego wysiłku.
Kwalifikowanie do praktyk w iławskim WTZ jest zadaniem Rady Programowej. Punktem wyjścia jest oczywiście chęć/zgoda samego uczestnika (poprzez zgłoszenie do takiej formy aktywizacji na jego wniosek lub na podstawie sugestii/wskazania członka Rady Programowej), następnie ustalenie stanowiska pracy (odpowiednio do indywidualnych potrzeb i możliwości), określenie rodzaju praktyki (wewnętrzna, zewnętrzna), miejsca i okresu jej trwania, opiekuna/trenera pracy itp. Podstawowymi kryteriami, którymi kieruje się Rada Programowa przy kwalifikowaniu uczestników do praktyk, są:
·         praktyki wewnętrzne:
- MOTYWACJA – chęć pracy, aktywna postawa w kierunku rozwoju zawodowego i podjęcia zatrudnienia;
- NIEZBĘDNE MINIMUM CECH I UMIEJĘTNOŚCI na danym stanowisku pracy;
·      &n
Rozlicz PIT z PITax.pl
  • projekt i realizacja: EremNet.pl

  • Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii w celach reklamowych, statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też korzystać z nich współpracujący z nami reklamodawcy oraz firmy badawcze. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, to będą one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przeglądarce internetowej możesz zmienić ustawienia dotyczące cookies.
    Darmowy PIT online wypełniamy we współpracy z PITax.pl Łatwe podatki